Chăm sóc răng miệng cho bé trong những năm tháng đầu đời

Quan niệm dân gian cho rằng cái răng cái tóc là gốc con người. Cũng chính vì thế, việc chăm sóc răng miệng cho trẻ luôn là một vấn đề quan trọng được cha mẹ lưu tâm. Tuy nhiên, chăm sóc răng miệng cho các bé không hề đơn giản, ở mỗi giai đoạn khác nhau lại cần có những cách chăm sóc riêng. Để bé yêu của bạn có một hàm răng chắc khỏe, tự tin với nụ cười tỏa sáng, cha mẹ hãy cùng tìm hiểu cách chăm sóc răng miệng cho bé những năm đầu đời nhé!

Chăm sóc răng miệng cho trẻ là việc làm rất cần thiết
Chăm sóc răng miệng cho trẻ là việc làm rất cần thiết

1. Giai đoạn bé chưa mọc răng
Ngay từ lúc bé vừa sinh ra, dù bé  chưa có răng nhưng cũng đã cần chú ý đến việc chăm sóc răng miệng cho bé. Hàng ngày, cha mẹ có thể vệ sinh nướu cho bé mỗi ngày. Việc này sẽ giúp các bé giảm nguy cơ mắc các bệnh về răng miệng khi bắt đầu mọc răng. Cha mẹ có thể dùng một miếng gạc mềm hoặc rơ lưỡi có tẩm nước muối sinh lý để vệ sinh nướu cho bé vài lần trong ngày.  Cần vệ sinh cả hàm trên và hàm dưới cho bé.

Chăm sóc nướu và khoang miệng cho trẻ
Chăm sóc nướu và khoang miệng cho trẻ

Ngoài ra, cần tránh cho trẻ bú bình trong lúc ngủ. Việc bú bình không những có thể gây sâu răng về sau mà còn gây ra nhiều hậu quả khác, ví dụ như tăng nguy cơ mắc hội chứng ngừng thở khi ngủ. Nếu bé bú sữa mẹ, tránh để bé ngậm ti liên tục trong lúc ngủ.

Các bậc phụ huynh cũng nên lưu ý rằng không cho trẻ ăn thức ăn được nhai – cắn, không cho trẻ dùng chung muỗng – đũa với người bị sâu răng. Vì như vậy sẽ loại trừ được sự lây nhiễm vi khuẩn sâu răng từ người lớn sang bé.

2. Giai đoạn bé bắt đầu mọc răng

Thông thường thì từ khi được khoảng 4 tháng tuổi, các bé sẽ bắt đầu mọc răng sữa. Dấu hiệu để biết bé chuẩn bị mọc răng là:

  • Trẻ cắn nhiều, có thể cắn ti mẹ trong khi đang bú
  • Bé chảy nước miếng nhiều hơn bình thường
  • Bé thích ngậm tay hoặc ti giả nhiều hơn
  • Trẻ cáu kỉnh
  • Trẻ chán ăn, bỏ bú

Lúc này, cha mẹ không thể làm gì để răng mọc nhanh hơn nhưng có thể giúp bé dễ chịu hơn khi mọc răng. Có thể cho bé bú, bởi sữa mẹ là nguồn cung cấp chất dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ sơ sinh, đồng thời còn giúp tăng cường hệ miễn dịch. Trong quá trình bé mọc răng, sữa mẹ còn có công dụng như một chất giảm đau, xoa dịu các cơn đau của bé. Bú sữa mẹ cũng làm cho lợi và nướu của bé đỡ đau nhức hơn khi chuyển động cơ miệng.  Mẹ cũng có thể làm ướt khăn sạch, để vào ngăn đông của tủ lạnh trong khoảng 15 phút. Sau đó, dùng khăn này chườm vào hai bên má bé, hoặc ở gần vùng mọc răng. Sau khi khăn bớt lạnh  một chút, bạn có thể cho bé cắn vào khăn nếu bé vẫn còn thấy đau nhức. Nếu bé đã ăn dặm, hãy để bé tự mát xa lợi và nướu của mình,bằng cách cho bé gặm một mẩu trái cây tươi như táo, lê, dưa leo và một số loại củ như cà rốt, khoai tây… Việc này sẽ giúp bé không còn khó chịu với cơn đau do mọc răng tạm thời. Bên cạnh đó, các loại vitamin A và C trong các trái cây, hoặc các loại củ này giúp kháng viêm, giảm sưng, giảm đau nhức và hỗ trợ tiêu hóa.

Để vệ sinh răng miệng cho bé, mẹ cũng nên dùng một miếng gạc hoặc khăn sạch, nhúng nước muối  sinh lí để vệ sinh và mát xa nhẹ nhàng ở chỗ mọc răng cho bé. Nên làm việc này trước khi bé đi ngủ và sau bữa ăn sáng, tránh để vi khuẩn phá vỡ bề mặt răng sữa của bé.

3. Giai đoạn bé mọc hoàn chỉnh bộ răng
Từ 15 đến 18 tháng tuổi, bộ răng của bé đã mọc gần như đầy đủ. Ngay từ đầu giai đoạn này, cha mẹ đã có thể hướng dẫn cho bé yêu cách dùng bàn chải đánh răng. Ở độ tuổi từ 1 đến 1 tuổi rưỡi, các bé rất thích bắt chước các hoạt động của người lớn, nhất là của những người thân nhất của bé. Đây chính là lúc thích hợp để bạn dạy bé tự làm vệ sinh răng miệng. Để chuẩn bị, cha mẹ cần mua cho bé loại bàn chải đánh răng có lông bàn chải thật mềm, tay cầm ngắn và kích thước phù hợp với miệng bé. Đồng thời, phải  sử dụng loại kem đánh răng chuyên dụng dành riêng cho trẻ nhỏ.

Lưu ý là cha mẹ  không nên cho bé dùng kem đánh răng  khi bé chưa thực sự biết tự đánh răng. Nguyên nhân là bởi vì chất flour có trong kem đánh răng có thể là nguyên nhân gây ra bệnh loãng xuơng, khi bé nuốt phải một lượng lớn flour. Thêm nữa là,  nếu lượng flour quá nhiều sẽ dẫn đến tình trạng gọi là răng bị nhiễm fluor, sẽ tạo ra những đốm trắng trên răng vĩnh viễn của bé. Vì thế cho nên, chỉ khi bé thực sự biết súc miệng và nhổ nước súc miệng ra ngoài thì mới nên để bé dùng kem đánh răng với lượng rất ít, khoảng bằng 1 hạt đậu dưới sự giám sát của người lớn.

Trong chế độ ăn uống hàng ngày, không nên cho bé ăn đồ quá nóng hoặc quá lạnh, hạn chế tối đa những món ăn vặt và đồ uống có nhiều đường, đồ uống có ga., bổ sung thêm g can xi cho bé trong thành phần bữa ăn hàng ngày.

Bên cạnh đó, để các bé có một hàm răng trắng, đều và khỏe mạnh thì ngoài việc cung cấp một chế độ dinh dưỡng đầy đủ, nhắc nhở và giúp đỡ bé giữ vệ sinh răng miệng, người lớn cũng cần lưu ý giúp bé loại bỏ một số thói quen làm ảnh hưởng đến sự phát triển của răng và hàm như thói quen chống cằm, thói quen mút tay, thói quen thở bằng miệng (nếu như nguyên nhân của việc này là do bệnh lý khiến bé gặp khó khăn khi thở bằng mũi, ví dụ như bé bị bệnh viêm mũi, cha mẹ cần đưa bé đến gặp bác sĩ để được điều trị y tế)

Ngoài ra, trong việc chăm sóc răng miệng của bé, cha mẹ nên cho con đi khám răng định kỳ mỗi 6 tháng, ngay cả khi bộ răng của bé chưa có vấn đề gì.

Làm thế nào để dạy cho bé yêu  biết  đánh răng đúng cách?

Từ khoảng 4-5 tuổi, trẻ em nên bắt đầu học cách tự đánh răng. Trẻ sẽ không có những kỹ năng tự làm sạch răng cho đến khi lên tám hoặc chín tuổi. Cho nên, người lớn cần hỗ trợ bé trong việc đánh răng.

Hãy chọn một tư thế mà bạn có thể dễ dàng nhìn thấy miệng của bé, có thể để bé ngồi trên đùi của bạn hoặc bạn  đứng đằng sau bé và để đầu của bé nghiêng về phía sau một chút.

Bạn cầm bàn chải đánh răng của bé và bắt đầu di chuyển bàn chải đánh răng nhẹ nhàng thành vòng tròn nhỏ để làm sạch bề mặt trước của răng bé. Tiếp đó là làm sạch bề mặt bên trong. Để làm sạch được bề mặt bên trong của răng, bạn phải nghiêng bàn chải đánh răng. Không cần chà răng quá kỹ vì như theé có thể làm hỏng răng và nướu răng của bé. Tiếp đến là chải bề mặt trên và bề mặt bên của răng. Cần làm sạch tất cả các bề mặt của răng. Đánh thật nhẹ nhàng xung quanh các đường viền nướu của mỗi răng. Thời gian đánh răng cho bé khoảng trong vòng hai phút.

Cũng như người lớn, bạn hãy thay đổi bàn chải đánh răng cho bé ba tháng một lần hoặc phải thay bàn chải đánh răng nếu thấy bàn chải bị sờn lông, đổi màu vì khi lông bàn chải đã bị sờn thì không có hiệu quả trong việc loại bỏ mảng bám quanh răng và có thể làm xước nướu răng của bé.

Cha mẹ cũng có thể dùng thêm thuốc viên hoặc thuốc nhỏ làm lộ mảng bám (loại này có sẵn ở các nha sĩ hoặc dược sĩ) chứa thuốc nhuộm thực phẩm, nó có thể làm cho mảng bám có màu hồng hoặc đỏ. Nhờ vậy,  bạn và bé có thể kiểm tra xem đã loại bỏ được hết các mảng bám trên bề mặt răng sau khi đánh răng hay chưa.

Hướng dẫn bé cách sử dụng chỉ nha khoa

Khi bé nhà bạn được khoảng hai tuổi rưỡi, hãy dùng chỉ nha khoa cho trẻ ít nhất hai lần một tuần. Khi dùng chỉ nha khoa, nó sẽ giúp loại bỏ vi khuẩn gây bệnh sâu răng ở giữa các khe răng và giữ cho nướu của bé khỏe mạnh. Trượt xỉa chỉ  giữa các răng và nhẹ nhàng di chuyển nó lên, xuống. Không nên ấn chỉ nha khoa mạnh giữa các răng vì chỉ nha khoa có thể làm đau nướu của bé, thậm chí gây chảy máu. Sau khi dùng chỉ nha khoa, bé có thể đánh răng bằng nước (hoặc ngược lại, có thể đánh răng bằng nước trước, sau đó mới dùng chỉ nha khoa) .

Hướng dẫn cho trẻ tập đánh răng

Không phải đứa trẻ nào cũng muốn đánh răng hoặc chịu ngồi yên trong vòng hai phút để cha mẹ đánh răng. Trong trường hợp đó, cha mẹ hãy thử làm theo những gợi ý sau đây:

  • Có thể sử dụng bàn chải pin để tăng thêm sự mới lạ, giúp cho bé hứng thú trong việc vệ sinh răng miệng.
  • Cha mẹ hãy đọc thơ hoặc hát đồng dao, hoặc một bài hát yêu thích của bé trong khi bạn giúp trẻ đánh răng.
  • Có phần thưởng cho bé sau khi bé đánh răng.
  • Khuyến khích trẻ tự vệ sinh răng miệng (có  sự giám sát của bạn) để tập cho bé có thói quen vệ sinh răng miệng tốt từ khi còn nhỏ. Cần làm mẫu để bé xem kết hợp với hướng dẫn cho bé. Ví dụ, mẹ hoặc bố có thể đánh răng của mình để cho con bạn quan sát và bắt chước, đồng thời, bố mẹ cũng hướng dẫn bé cách đánh răng đúng. Hãy tạo một không khí thật vui vẻ khi giúp bé đánh răng.

Tầm quan trọng của việc làm gương cho bé

Làm gương và hướng dẫn bé đánh răng
Làm gương và hướng dẫn bé đánh răng

Trẻ em có xu hướng bắt chước hành vi của cha mẹ và người lớn nói chung. Khi bạn coi trọng việc vệ sinh răng miệng và chăm sóc nha khoa, gần như chắc chắn rằng em bé của bạn cũng sẽ coi trọng điều đó. Bố mẹ hãy nói chuyện với trẻ về tầm quan trọng của những chiếc răng khỏe mạnh, giúp cho bé hiểu rằng chúng ta cần có hàm răng chắc khỏe trong suốt cuộc đời, vì vậy, cần phải bảo vệ và chăm sóc chúng.

Việc chăm sóc răng miệng cho trẻ là việc làm thường xuyên và vô cùng quan trọng vởi nó quyết định đến sức khỏe của cả cuộc đời em bé. Cha mẹ cần trang bị cho mình những kiến thức cần thiết, để giúp con yêu có hàm răng khỏe đẹp, tránh được những bệnh về răng miệng như sâu răng, hôi miệng… Chúc các bé luôn có nụ cười thật tươi với hàm răng trắng, đều, đẹp, chắc, khỏe!

581 views