Chăm sóc vùng rốn cho trẻ sơ sinh tránh nhiễm trùng

Khi có một em bé mới ra đời, một trong những việc cần làm để chăm sóc bé chính là chăm sóc cuống rốn. Cuống rốn sẽ chuyển sang màu nâu, teo và cứng lại, sau đó rụng đi trong vòng vài tuần. Sau khi thai nhi được đưa ra khỏi bụng mẹ, bác sĩ sẽ cắt, buộc và băng rốn trẻ lại. Khi người mẹ vẫn ở lại các cơ sở y tế thì việc chăm sóc rốn chủ yếu do các bác sĩ, điều dưỡng thực hiện. Trường hợp đẻ thường, sau khi ở lại bệnh viện từ 1-3 ngày, không có các nguy cơ thì sản phụ được bác sĩ cho về nhà tự theo dõi tiếp, khi đó việc chăm sóc rốn, theo dõi phát hiện các bất thường của rốn sẽ do chính các sản phụ và người nhà thực hiện. 

b

Nguyên tắc chăm sóc rốn cho trẻ sơ sinh

a

  • Chăm sóc rốn là một quá trình liên tục, phải làm từ ngay sau khi đẻ tới khi rụng cuống rốn lên sẹo khô. Cần phải bảo đảm vô khuẩn khi cắt rốn và làm rốn.
  • Việc chăm sóc rốn phải có sự hướng dẫn của bác sĩ và chỉ thực hiện những gì đã được bác sĩ hướng dẫn, không rắc bột kháng sinh, không được bôi thuốc đỏ vào rốn; chỉ dùng các thuốc đã được các bác sĩ chỉ định; rốn phải bảo đảm được khô (không để nước tiểu, nước tắm… làm ướt rốn); rốn phải được cố định, băng lại bằng gạc sạch để không bị cọ sát khi trẻ cử động, nhưng phải bảo đảm thoáng; rốn phải được tự rụng.

Các trường hợp cần thận trọng

rốn

  • Trường hợp rốn có mùi hôi, quanh rốn nổi mẩn hay ẩm ướt, chậm rụng: Dùng i-ốt để chấm ngày hai lần, băng rốn bằng gạc mỏng, thoáng, tuyệt đối không rắc bột kháng sinh vào rốn (những năm trước đây đã thực hiện như vậy, nhưng qua thực tế theo dõi thấy không tốt cho rốn).
  • Trường hợp thấy loét quanh rốn, rửa nhẹ bằng nước muối sinh lý, ngày 2 lần, băng bằng gạc thật mỏng, để thoáng. Nếu sau 1 ngày thấy vết loét giảm, tiến triển tốt lên, tiếp tục rửa nhẹ bằng nước muối sinh lý đến khi hết loét, rốn khô. Sau đó tiến hành chăm sóc rốn như các trường hợp tự chăm sóc đã nêu ở trên. Nếu thấy vết loét không giảm hoặc lan rộng và sâu hơn, cần đưa trẻ tới cơ sở y tế.

Các trường hợp cần đưa bé đến cơ sở y tế

  • Là các trường hợp đẻ rơi hoặc đẻ tại nhà nhưng do những bà đỡ chưa được huấn luyện. Các trường hợp này điều kiện vô khuẩn không được bảo đảm nên cần đưa ngay tới cơ sở y tế, không tự chăm sóc rốn ở nhà. 
  • Nếu trong quá trình chăm sóc, thấy rốn rỉ máu, chảy máu (cả khi rốn chưa rụng hoặc khi rốn đã rụng); rốn hôi, chảy nước màu vàng; rốn sưng đỏ, có mủ; rốn có u hạt to, ướt rốn; không khô và trẻ sốt thì cần đưa ngay trẻ tới cơ sở y tế.
  • Tại các cơ sở y tế, bác sĩ sẽ có sự chăm sóc và theo dõi sát sao, tùy từng trường hợp mà trẻ sơ sinh sẽ được khâu buộc lại rốn, dùng vitamin K chống chảy máu, kháng sinh chống nhiễm khuẩn…Có như vậy mới tránh được các biến chứng không đáng có cho trẻ sơ sinh.
  • Chú ý là các mẹ nên quấn tã dưới rốn của trẻ, tránh để phân và nước tiểu của con dính lên vùng rốn

Các mẹo hữu ích để chăm sóc, vệ sinh rốn cùng cuống bé

  • Khi thay tã (bỉm) cho bé, nên đặc biệt lưu ý vùng da xung quanh cuống rốn, chỗ gần rốn nhất. Nhẹ nhàng lau vùng da đó một cách kỹ lưỡng để lấy đi những cặn bám ẩm ướt. Bạn cũng có thể dùng một cái tăm bông. Đừng lo lắng về việc làm bé đau bởi vùng cuống rốn không có đầu dây thần kinh.

    Cố gắng để cuống rốn được thoáng khí. Điều này sẽ giúp cuống rốn mau lành và mau khô hơn.

  • Cố gắng tránh để tã (bỉm) cọ xát với cuống rốn. Bạn có thể mặc tã (bỉm) cho bé dưới cuống rốn, hoặc bạn có thể dùng tã xài một lần và cắt bỏ vị trí gần cuống rốn.

    Các em bé được sinh ra với rốn lõm hoặc lồi. Một số cha mẹ lại cố gắng đậy vùng rốn lại bằng đồng xu, băng gạc hoặc miếng dán để thay đối hiện trạng, nhưng đều không có kết quả và có thể gây kích ứng vùng da của bé hơn nữa.

  • Trong khi em bé của bạn vẫn còn cuống rốn, tốt nhất nên tắm nhanh cho bé bằng miếng bọt biển, thay vì nhấn cuống rốn xuống nước. Một khi cuống rốn đã rụng, nên thoải mái tắm bé trong bồn hoặc thau tắm.
  • Sau khi chào đời, dây rốn sẽ được kẹp lại để giữ cuống rốn sạch sẽ. Nếu kẹp rốn bị hở hoặc bị rơi ra, bạn phải chú ý vệ sinh khu vực rốn bé ít nhất 1 lần/ngày. Sử dụng khăn mềm, nhẹ nhàng lau vùng rốn của bé.
  • Nhiều người cho rằng bạn chỉ nên lau người chứ không nên tắm bé cho đến khi dây rốn rụng. Việc tắm rửa cho bé không gây hại gì, miễn là bạn giữ cho cuống rốn khô và tránh chạm vào nước. Nếu cuống rốn bị ướt, hãy lau khô bằng khăn mềm. Cuống rốn của bé có thể bị bẩn nếu bé đi tiêu. Các mẹ hãy nhẹ nhàng làm sạch bằng nước, vệ sinh lại bằng nước muối sinh lý và lau khô.

Cách thay băng rốn đúng cách cho trẻ để phòng bệnh viêm rốn

  • Khi rốn chưa rụng các mẹ nên thay băng rốn hàng ngày, ít nhất trong ba ngày đầu. Tiếp theo, nếu không gian gia đình thoáng, rộng không có ruồi muỗi thì nên để cuống rốn hở, làm như vậy rốn sẽ chóng khô và mau rụng hơn.
  • Trước hết, mẹ hoặc người thay băng rốn phải rửa sạch tay bằng xà phòng.

    Tháo bỏ băng rốn cũ.

    Dùng bông tẩm cồn 90 độ bôi vào cuống rốn để diệt trùng. Trước tiên, bôi ở đầu cuống rốn rồi mới bôi xuống thân và chân. Nếu muốn bôi lại thì dùng miếng bông khác thấm cồn rồi làm lại theo thứ tự trên. Không nên dùng cồn i-ốt vì có thể làm cháy da bụng của bé.

    Để một miếng gạc vuông vào chân cuống rốn, lấy phần gạc còn lại đắp lên.

    Cuối cùng băng rốn lại bằng băng sạch quấn ngang bụng, nhưng không quá chặt và quá dày nhất là vào mùa hè.

126 views