Một số lưu ý khi cho bé ăn dặm các mẹ cần biết

Khi xây dựng thực đơn ăn dặm cho bé, mẹ cần đảm bảo đúng theo chuẩn dinh dưỡng, điều này giúp bé phát triển toàn diện, tránh tình trạng bé bị còi xương, suy dinh dưỡng.

Bài viết sau đây sẽ là những gợi ý thiết thực và khoa học nhất để bố mẹ tham khảo khi cho bé ăn dặm.

Thời điểm cho bé ăn dặm?

Trước khi tham khảo thực đơn ăn dặm, mẹ cần biết nên bắt đầu cho trẻ ăn dặm vào thời điểm nào là hợp lý nhất.

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, khi trẻ được 5,5 – 6 tháng mẹ có thể bắt đầu cho trẻ ăn dặm. Giai đoạn này, nhu cầu dinh dưỡng của trẻ bắt đầu tăng trẻ và trẻ cũng hoạt động nhiều hơn, hao năng lượng nhiều hơn, nên trẻ cần được bổ sung thêm nhiều dinh dưỡng bên ngoài để bù đắp những thiếu hụt dinh dưỡng trong sữa mẹ, nếu chỉ bú sữa mẹ con sẽ không được nhận đủ năng lượng để hoạt động trong ngày.

Cũng theo các chuyên gia, mẹ không nên cho trẻ ăn dặm quá sớm hoặc quá muộn vì đều ảnh hưởng tới quy trình ăn sau này của trẻ.

ăn dặm
6 tháng tuổi là thời điểm lý tưởng nhất để bé bắt đầu ăn dặm

Với trẻ dưới 6 tháng, nếu cho ăn dặm sớm con có thể dễ bị đau dạ dày. Trẻ còn bị ảnh hưởng tới vị giác và không được hưởng hoàn toàn sữa mẹ 6 tháng đầu đời, do mỗi lần bé ăn sẽ làm giảm đi một lần bú mẹ.

Nếu trẻ ăn dặm quá muộn, trẻ sẽ bị rối loạn cấu trúc thức ăn, cơ hàm phát triển yếu, không nhận đủ năng lượng trong ngày dẫn tới có nguy cơ suy dinh dưỡng.

Vì vậy, cho trẻ ăn đúng thời điểm, đúng tháng tuổi sẽ giúp con vừa được nhận đủ kháng thể và các dưỡng chất từ mẹ và được dung nạp thêm nhiều năng lượng từ thực phẩm bên ngoài để phát triển.

Bé bắt đầu ăn dặm như thế nào?

Giai đoạn bé tập ăn dặm, mẹ nên đảm bảo bé vẫn được bú mẹ đầy đủ. Cho bé tập ăn từ ít tới nhiều, từ loãng tới đặc dần để bé có thể làm quen từ từ với thức ăn, bé không bị tiêu chảy hay bị suy dinh dưỡng.

Ngoài ra, mẹ cũng nên đa dạng thực đơn ăn dặm mỗi ngày của bé… Theo các chuyên gia của viện dinh dưỡng, điều khiến các mẹ băn khoăn lớn nhất khi xây dựng thực đơn ăn dặm cho bé thường là cho bé ăn mấy bữa một ngày, cho bé ăn vào mấy giờ là hợp lý?

Bé 6 tháng tuổi chỉ cần ăn dặm 2 bữa/ngày là đủ rồi. Mẹ không nên quá cứng nhắc trong việc chọn thời gian ăn dặm cho bé.

Tuy nhiên phải đảm bảo khoảng thời gian giữa 2 bữa ăn dặm phải cách xa nhau để bé có thể tiêu hóa được hết lượng thức ăn được dung nạp từ bữa ăn trước.

ăn dặm
Nguyên tắc ăn dặm phù hợp nhất là từ ít đến nhiều, từ lỏng sang đặc

Về “lượng” trong bữa ăn dặm, sẽ có bé ăn nhiều, có bé ăn ít. Nếu bé biếng ăn mẹ nên chia nhỏ bữa ăn dặm của bé. Tuy nhiên không nên chia quá nhỏ các bữa ăn.

Nếu bé ăn ít thì sau mỗi cữ bột mẹ có thể cho bé bú mẹ thêm để bé có một bữa no, đồng thời giúp hệ men tiêu hóa quen với việc hoạt động một lần.

Dù mẹ học theo phương pháp ăn dặm kiểu Nhật hay kiểu nào đi chăng nữa, trong mỗi bữa ăn dặm của bé cần đảm bảo đủ 4 nhóm dưỡng chất cần thiết là chất bột đường, chất đạm, vitamin & chất xơ và chất béo.

5 điều nên làm khi lên thực đơn ăn dặm cho bé

Khi cho bé ăn dặm, mẹ cần lưu ý những vấn đề sau:

Nấu chín, nghiền, xay nhỏ thức ăn

Thực đơn ăn dặm của viện dinh dưỡng có thể kết hợp bột dinh dưỡng với các loại rau, củ quả. Đối với các bé từ 6 – 8 tháng, mẹ tuyệt đối tránh việc thức ăn không nhuyễn sẽ làm bé hóc.

Các bé từ 10 – 12 tháng đã có phản xạ nhai nên có thể “nhâm nhi” một chút thức ăn mềm của người lớn như cơm nhão, canh rau nấu nhuyễn, ruột bánh mì hay cháo, bột nghiền có thêm “chút cái” để kích thích nứu giúp răng trẻ phát triển.

Phối hợp các nhóm thức ăn 

Cân đối mức độ hợp lý giữa các nhóm thức ăn bổ sung tinh bột như: khoai, gạo, mì.., bổ sung chất đạm như: thịt, cá, trứng sữa, cua, tôm… Đồng thời bổ sung vitamin và khoáng chất như: cà rốt, củ cải, rau ngót, rau dền, chuối, cam, đu đủ…,bổ sung chất béo như: dầu, mỡ…

Không nên cho bé ăn lặp đi lặp lại một loại thức ăn vì dễ dẫn đến tình trạng bé thừa chất này nhưng thiếu chất khác. Nên bổ sung thêm nước hoa quả nhưng tránh cho bé uống vào ban đêm.

Ăn đúng giờ 

Các mẹ nên lập thời gian biểu ăn uống cho bé và nghiêm chỉnh thực hiện để hệ tiêu hóa của bé hoạt động tốt. Thời gian đầu có thể cho bé ăn 6 bữa/ngày với lượng thức ăn ít.

Sau đó từ từ rút dần còn 5 bữa rồi 2 bữa/ngày và tăng dần lượng thức ăn. Các bữa ăn dặm của bé phải cách nhau ít nhất 2 giờ để bé kịp tiêu hóa thức ăn.

Tạo hứng thú cho bé khi ăn 

Để mỗi bữa ăn trở thành khoảnh khắc yêu thích của bé, mẹ cần tạo không khí vui vẻ cho bé như: chọn yếm, tô, chén, muỗng nhiều màu sắc, nói lời khen ngợi bé, cho bé ngồi chung với những người khác trong nhà để tạo cảm giác đông vui.

Lưu ý nên tránh gây ồn ào gây phân tâm cho bé trong bữa ăn.

Vệ sinh an toàn thực phẩm 

Một điều tưởng như đã quá quen thuộc nhưng các mẹ cũng cần phải nằm lòng nguyên tắc “ăn chín, uống sôi” khi chế biến thức ăn cho bé.

Đặc biệt, các loại nước ép trái cây bổ sung vitamin cho bé cần phải rửa thật sạch trước khi chế biến. Chọn mua thịt, rau củ quả tươi ngon. Trước khi ăn, mẹ và bé cần rửa sạch tay để hạn chế vi khuẩn gây bệnh xâm nhập.

5 điều mẹ nên tránh khi cho con ăn dặm

Mẹ cùng cần lưu ý tránh những vấn đề sau khi cho trẻ ăn dặm:

Nóng vội

Quá trình cho bé ăn dặm phải được thực hiện từng bước, từ ít đến nhiều, từ loãng đến đặc. Các mẹ không nên thấy bé “chịu ăn” mà cố ép cho bé ăn nhiều.

Thức ăn gây dị ứng

Mẹ cần hạn chế cho bé ăn những món có nguy cơ dị ứng như: Mật ong, lòng đỏ trứng chưa chín hẳn (lòng trắng trứng chỉ nên ăn sau khi bé được 1 tuổi), lạc (đậu phộng)…

Các loại thức ăn tanh như: Tôm, cá cần được chế biến loại bỏ mùi tanh thật kỹ.

Thức ăn nóng

Tuyệt đối không cho bé ăn thức ăn nóng vì có thể làm phỏng lưỡi và hỏng dạ dày non nớt của trẻ. Khả năng chịu đựng của người lớn cao hơn, do đó để thức ăn nguội đến mức chỉ còn âm ấm thì mới vừa với bé.

thử thực phầm
Mẹ nên thử thực phẩm trước khi cho bé ăn để tránh làm phỏng lưỡi của bé

Nêm thức ăn cho bé với khẩu vị của người lớn

Các mẹ không được áp dụng khẩu vị của mình trong nêm nếm thức ăn cho bé. Thận bé còn non nớt sẽ phải hoạt động quá tải nếu lượng muối trong cơ thể bé cao lâu ngày dẫn đến bé bị suy thận và gây phù.

Chỉ cần cho vào một chút xíu muối iot hay nước mắm trong thức ăn của bé.

Bỏ việc cho bé bú sữa mẹ

Dù bé đã ăn dặm nhưng trong giai đoạn này sữa mẹ vẫn là nguồn cung cấp dưỡng chất và sức đề kháng tốt cho bé.

Từ 6 – 9 tháng, bé nên bú sữa mẹ kết hợp với 2 – 3 bữa ăn dặm cho thực đơn một ngày. Còn từ 10 – 12 tháng, bé vẫn tiếp tục bú sữa mẹ cùng với 3 – 4 bữa ăn dặm để bổ sung đầy đủ dưỡng chất.

Thực đơn cho cả tuần

Để đảm bảo bé nạp đủ dưỡng chất cho bé phát triển mẹ cần lên lịch ăn dặm cho bé trước để chủ động trong việc chế biến bảo quản.

Bảng gợi ý thực đơn của Viện Dinh dưỡng Trung ương

GiờThứ 2, 4Thứ 3, 5Thứ 6, Chủ nhậtThứ 7
6hBú mẹ hoặc Sữa ngoài:150-200mlBú mẹ hoặc Sữa ngoài:150-200mlBú mẹ hoặc Sữa ngoài:150-200mlBú mẹ hoặc Sữa ngoài:150-200ml
9hBột thịt lợn:

Thịt lợn nạc: 10g

Bột gạo: 10g

Dầu ăn: 5g

Lá rau xanh: 1

thìa cà phê

Bột thịt gà:

Thịt gà: 10g

Bột gạo: 10g

Dầu ăn: 5g

Lá rau xanh: 1

thìa cà phê

Bột sữa:

Sữa bột: 3 thìa

Bột gạo: 10g

Dầu ăn: 5g

Lá rau xanh: 1

thìa cà phê

Bột trứng:

Trứng gà: 1/2 quả (lòng đỏ)

Bột gạo: 10g

Dầu ăn: 5g

Lá rau xanh: 1

thìa cà phê

10hChuối-tiêu:1/3quảĐu đủ: 50gHồng-xiêm:1/3quảXoài: 50g
11hBú mẹBú mẹBú mẹBú mẹ
14hBột sữa:

Sữa bột: 3 thìa

Bột gạo: 10g

Dầu ăn: 5g

Lá rau xanh: 1

thìa cà phê

Bột thịt lợn:

Thịt lợn nạc: 10g

Bột gạo: 10g

Dầu ăn: 5g

Lá rau xanh: 1

thìa cà phê

Bột thịt gà:

Thịt gà: 10g

Bột gạo: 10g

Dầu ăn: 5g

Lá rau xanh: 1

thìa cà phê

Bột sữa:

Sữa bột: 3 thìa

Bột gạo: 10g

Dầu ăn: 5g

Lá rau xanh: 1

thìa cà phê

16hNước cam *Nước cam *Nước cam *Nước cam *
18hBú mẹ hoặc Sữa ngoài:150-200mlBú mẹ hoặc Sữa ngoài:150-200mlBú mẹ hoặc Sữa ngoài:150-200mlBú mẹ hoặc Sữa ngoài:150-200ml

Bảng gợi ý thực đơn của Trung tâm dinh dưỡng Tp. HCM – Theo Sách Nuôi Con Mau Lớn

Thứ7giờ 30 sáng11giờ 3016giờ 30
HaiBột dậu – bí đỏBột thịt heo, rau dềnBột cá bí xanh
BaBột Risolac-Bắp cảiBột cá cà rốtBột gan rau dền
Cháo sườn, trứng (lòng đỏ)Bột trứng, rau muốngCháo gà nấm rơm
NămBột sữa cà rốtBột tôm bí đỏCháo óc heo, đậu Hà lan
SáuBột RisolacBột cua rau mồng tơiCháo đậu xanh, khoai lang bí
BảyBột khoai tây tán với sữaBột tàu hũ rau ngótBột đậu phộng rau mồng tơi
Chủ NhậtBột sữa bông cảiBột thịt bò rau dềnBột thịt heo, rau xà lách

Ăn dặm là một giai đoạn quan trọng của trẻ nên việc đó dù có khó khăn các mẹ cũng đừng vội nản nhé! Hãy đồng hành cùng với trẻ trong những bước đệm đầu đời. Chúc các mẹ thành công nhé.

248 views