Những mũi tiêm cần thiết cho phụ nữ trước khi mang thai

Khi mang thai, hệ thống miễn dịch của cơ thể sẽ hoạt động kém hơn bình thường nên nguy cơ nhiễm bệnh của người mẹ cũng vì vậy mà tăng lên. Chính vì vậy, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo việc tiêm phòng trước khi mang thai là 1 trong những biện pháp hữu hiệu nhằm tránh rủi ro cho mẹ và bé trong hành trình 9 tháng thai kỳ. Nhiều chị em cho rằng tiêm phòng trước khi mang thai vừa tốn tiền, thuốc vào người lại ảnh hưởng đến thai nhi sau này. Điều này có chính xác không?

Img
Tiêm phòng trước khi mang thai

1. Tiêm phòng là gì?

Tiêm phòng ( tiêm chủng ) là việc truyền chất kháng nguyên vào cơ thể (một dạng vắc xin) nhằm kích thích hệ thống miễn dịch phát triển sự miễn dịch thích ứng đối với một căn bệnh. Vắc xin có thể ngăn ngừa hoặc cải thiện các hiệu ứng lây nhiễm của nhiều tác nhân gây bệnh. Hiệu quả của tiêm phòng đã được nghiên cứu rộng rãi và xác minh, ví dụ, thuốc chủng ngừa cúm, vắc-xin HPV và vắc-xin thủy đậu cùng nhiều loại khác. Nói chung, tiêm phòng được coi là phương pháp hiệu quả nhất để ngăn ngừa các bệnh truyền nhiễm và không truyền nhiễm. Chất hoạt động của vắc-xin có thể nguyên vẹn nhưng bị khử hoạt tính hoặc giảm độc lực, các dạng mầm bệnh, hoặc thành phần tinh khiết của mầm bệnh cũng được chứng minh là có khả năng miễn dịch (ví dụ như, các protein ngoài của một loại virus). Biến độc tố được sản xuất để chống lại các bệnh độc tố, chẳng hạn như sửa đổi tetanospasmin của độc tố uốn ván để loại bỏ tác dụng độc hại nhưng vẫn giữ được hiệu quả miễn dịch của nó.

2. Tại sao cần phải tiêm phòng trước khi mang thai?

Giai đoạn mang thai là lúc cơ thể phụ nữ trở nên yếu ớt hơn bình thường và nguy cơ nhiễm bệnh cao hơn do đề kháng kém đi. Giai đoạn này thai phụ lại không được uống nhiều loại thuốc, hơn nữa, có nhiều loại bệnh tuy khá lành tính hoặc không quá nguy hiểm với người bình thường nhưng lại có thể gây ra dị tật thai nhi, sẩy thai, thậm chí ảnh hưởng đến tính mạng người mẹ. Vì vậy, mẹ nên tiêm phòng trước khi có ý định mang thai.

Có 4 lý do để chắc chắn rằng rất cần thiết tiêm phòng đầy đủ trước và trong khi mang thai:

  • Thứ nhất: Bà bầu và thai nhi nằm trong nhóm có nguy cơ cao mắc bệnh truyền nhiễm

Khi mang thai, hệ thống miễn dịch của cơ thể sẽ hoạt động kém hơn bình thường nên nguy cơ nhiễm bệnh của người mẹ cũng vì vậy mà tăng lên. Chính vì vậy, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo: tiêm phòng trước khi mang thai và trong khi mang thai là 1 trong những biện pháp hữu hiệu nhằm tránh rủi ro cho mẹ và bé trong hành trình 9 tháng thai kỳ.

  • Thứ 2: Ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thai nhi nếu mẹ mắc bệnh truyền nhiễm trong thai kỳ

Nếu người mẹ không may bị mắc một số bệnh truyền nhiễm trong thời gian mang thai thì khả năng ảnh hưởng xấu đến bào thai rất cao, thậm chí có thể khiến thai nhi ngừng phát triển hoặc dị dạng.

  • Thứ 3: Thai nhi được thừa hưởng miễn dịch nếu như mẹ có tiêm phòng

Việc tiêm phòng vắc xin đầy đủ cho người mẹ cũng giúp trẻ sau khi chào đời có được miễn dịch thụ động từ mẹ. Thực tế là một số loại vắc-xin có khả năng giúp thai nhi tăng sức đề kháng ngay từ khi còn trong bụng mẹ bảo vệ trẻ trong những tháng đầu tiên sau khi chào đời trước những căn bệnh nguy hiểm.

  • Thứ 4: Vắc-xin được khuyến cáo tiêm cho phụ nữ trước khi mang thai rất an toàn

Nhiều chị em trước và trong khi mang thai có tâm lý sợ việc tiêm vắc-xin sẽ gây hại. Theo Bộ Y tế, nếu tuân thủ đúng các quy định về an toàn tiêm chủng, các vắc-xin tiêm trước khi mang thai rất an toàn, không ảnh hưởng xấu đến mẹ và bé.

Ngoài ra, các loại vắc xin khuyến cáo và cho phép tiêm trong thời gian mang thai (như vắc-xin phòng cúm, vắc-xin phòng viêm gan B, vắc-xin phòng uốn ván) đều có nguồn gốc là các loại vắc-xin tái tổ hợp hoặc vắc-xin bất hoạt, không phải từ nguồn gốc vi khuẩn sống nên rất an toàn cho cả mẹ và thai nhi.

Do đó, chị em không nên chỉ vì lo lắng, sợ sệt thiếu căn cứ mà bỏ qua việc tiêm phòng –  phương pháp chủ động bảo vệ mẹ và con trước những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

3. Những mũi tiêm trước khi mang thai

Có rất nhiều mũi tiêm được khuyến cáo nên tiêm khi chuẩn bị mang thai,nhưng cơ bản những mũi sau đây được xem là cần thiết nhất.

Img
Các mũi tiêm cần thiết
  • Rubella

Rubella là tên một loại virus có khả năng lây truyền mạnh qua đường hô hấp, bệnh rất dễ phát triển và lan rộng vào mùa đông và mùa xuân. Virus này có thể hiện diện và phát triển ở khắp mọi nơi trên thế giới với thời gian ủ bệnh trong cơ thể từ 12 đến 23 ngày khiến chúng ta rất khó nhận biết. Đối với người bình thường, bệnh này khá đơn giản, ít biến chứng và ít gây ra hậu quả gì đáng kể. Tuy nhiên, đối với mẹ bầu, rubella là một bệnh cực kỳ nguy hiểm do những biến chứng căn bệnh này có thể gây nên với thai nhi

12 tuần đầu tiên của thai kỳ là thời điểm nhạy cảm nguy hiểm nhất nếu người mẹ bị nhiễm virus rubella, vì virus này có thể dễ dàng đi qua máu người mẹ để vào thai nhi trong giai đoạn khởi phát và toàn phát của bệnh, rồi phá hủy hoặc làm chậm sự phát triển của phôi thai, từ đó gây ra việc thai chết lưu hoặc hội chứng rubella bẩm sinh (gây ra các khuyết tật ở não, tim, tai và mắt).

Bởi vậy, phụ nữ nên tiêm phòng rubella trước khi mang thai 3 tháng để phòng tránh nguy cơ do bệnh này đưa tới. Hiện nay, có mũi tiêm tổng hợp sởi – quai bị – rubella, có thể tiêm mũi này để đảm bảo an toàn trong thai kỳ vì sởi và quai bị cũng là những bệnh gây biến chứng nguy hiểm. Phụ nữ mang thai mắc sởi dễ khiến thai nhi bị dị dạng cao hoặc gặp các biến chứng sản khoa như sẩy thai, sinh non, thai chết lưu. Mắc quai bị có nguy cơ thai nhi bị dị tật cao nhất nếu mẹ bầu bị bệnh trong 3 tháng đầu thai kỳ. Phụ nữ bị quai bị dễ nhiễm khuẩn buồng trứng khiến các tế bào trứng bị phá hủy khiến chị em khó thụ thai, thậm chí là vô sinh.

  • Thủy đậu

Tương tự với bệnh rubella, thủy đậu là một bệnh khá lành tính ở người khỏe mạnh nhưng lại rất nguy hiểm cho mẹ bầu và thai nhi. Thủy đậu dễ lây, nhất là với những mẹ bầu có sức đề kháng kém.

Theo các thống kê cho thấy, tỉ lệ phụ nữ mang thai tử vong do thủy đậu cao nhất trong các trường hợp bình thường khác mắc bệnh thủy đậu. Mẹ nhiễm bệnh thủy đậu cũng ảnh hưởng nghiêm trọng đến thai nhi, đặc biệt là 3 tháng đầu. Ngay cả khi mới sinh, mẹ mắc thủy đậu cũng lây sang con và dễ gây biến chứng. Bởi vậy, mẹ bầu nên được tiêm ngừa trước khi mang thai để tránh mọi biến chứng cho mẹ và bé.

  • Cúm

Cúm là bệnh khá thường gặp, nhưng lại đặc biệt nguy hiểm cho mẹ bầu và dễ gây dị tật thai nhi bẩm sinh, đặc biệt trong 3 tháng đầu của thai kỳ.

Triệu chứng của cúm cũng dễ nhầm với cảm lạnh hay viêm đường hô hấp…nên nhiều trường hợp mẹ mang thai bị bệnh, không có kinh nghiệm,thường tự ý mua thuốc về uống, điều này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến thai nhi trong bụng, nhiều trường hợp bị sẩy thai, thai chết lưu hoặc dị dạng sau sinh. Các mẹ nên chú ý cẩn thận, nếu có bất kỳ triệu chứng khó chịu nào, mẹ nên đến bệnh viện hoặc cơ sở y tế để được thăm khám và hướng dẫn của bác sĩ. Tốt nhất,để đảm bảo thai kỳ khỏe mạnh mẹ nên tiêm phòng cúm trước khi mang thai.

  • Viêm gan siêu vi B

Viêm gan siêu vi B là do virus gây ra, dễ bị lây truyền qua đường máu và dịch cơ thể nên dễ lây từ mẹ sang thai nhi hoặc lây cho trẻ sơ sinh qua đường sinh nở. Phụ nữ mang thai muốn tiêm phòng viêm gan siêu vi B phải xét nghiệm huyết thanh học của cả hai vợ chồng để có đủ dữ liệu và có thể tiêm phòng cả bố lẫn mẹ để phòng tránh viêm gan siêu vi B bẩm sinh cho con. Cần tiêm 9 tháng trước khi mang thai để cơ thể tạo kháng thể đầy đủ.

Trên đây là những mũi tiêm phòng phổ biến thường được bác sĩ chỉ định cho phụ nữ có ý định mang thai chích ngừa trước khi thụ thai. Ngoài ra, chị em vẫn có thể tiêm thêm 1 số mũi vắc-xin dưới đây để phòng bệnh nếu muốn :

  • Vắc-xin phòng viêm gan A: Cần tiêm phòng trước 6 tháng mang thai. Nếu mắc bệnh người mẹ có thể tử vong vì vậy chị em không nên coi thường.
  •  Vắc-xin ngừa ung thư cổ tử cung: Vắc-xin này rất cần thiết với phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, chủng ngừa virus Herpes và các bệnh liên quan đến cổ tử cung ở phụ nữ. Vắc-xin gồm 3 mũi, thời gian tiêm kéo dài trong 6 tháng. Nếu mang thai chị em bắt buộc phải ngừng tiêm, do vậy bạn cũng cần căn thời gian thích hợp để tiêm phòng.
  • Tiêm phòng uốn ván: Mũi tiêm này có thể thực hiện trước khi chị em mang thai hoặc vào tháng thứ 5-6 của thai kỳ. Vắc-xin uốn ván được tiêm làm 2 lần, mỗi lần cách nhau 1 tháng.

Tiêm hòng trước khi mang thai cần lưu ý những gì?

  • Tìm hiểu kỹ khoảng thời gian quy định cho từng mũi chích ngừa. Có độ cách giãn trước khi mang thai hợp lý. Đa số các mũi tiêm cần thực hiện trước khi thụ thai 3-6 tháng. Nếu đang trong thời gian tiêm phòng mà bạn có thai cần tư vấn bác sỹ càng sớm càng tốt.
  • Tiêm phòng ngay khi có thể, không nên trì hoãn đến lúc chuẩn bị mang thai mới tiêm.
  • Sau khi tiêm phòng cần ở lại phòng tiêm chủng để theo dõi các dấu hiệu biến chứng sốc thuốc có thể xảy ra.

Trên thực tế, có rất nhiều chị em không tiêm phòng trước khi mang thai vẫn sinh con khỏe mạnh. Vì vậy, nếu không kịp tiêm phòng bạn cũng không nên lo lắng thái quá ảnh hưởng đến sức khỏe thai kỳ. Tuy nhiên, khi đã có kế hoạch sinh nở, chị em nên chủ động đi tiêm phòng đầy đủ để đảm bảo điều kiện tốt nhất khi mang thai.

283 views